Erkende interventies

Interventies voor middelenmisbruik of -verslaving zijn te onderscheiden in preventieve interventies om middelengebruik te voorkomen, en curatieve interventies om jongeren die al in de problemen zijn geraakt van risicovol gedrag af te helpen. Ze kunnen gericht zijn op de jongere zelf of kunnen een bredere aanpak hebben, zoals het beïnvloeden van de omgeving zodat jongeren minder in aanraking komen met middelen of een betere sturing van hun omgeving krijgen.

Voor een aantal interventies is het voorkomen of verminderen van problematisch middelengebruik het hoofddoel. Andere interventies zijn gericht op de aanpak van verschillende problemen, waarvan problematisch middelengebruik er één is.

De hieronder genoemde interventies zijn beschreven in de databank Effectieve Jeugdinterventies. In deze databank zijn interventies opgenomen die op zijn minst theoretisch goed onderbouwd zijn en door een onafhankelijke erkenningscommissie zijn erkend.

Interventies bij middelengebruik

Onderstaande interventies richten zich expliciet op roken of het gebruik van alcohol of drugs:

• Actie Tegengif
• Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek
• Barcode: Omgaan met alcohol en drugs in de horeca
• Brains 4 Use
• De Cannabisshow
• De gezonde school en genotmiddelen basisonderwijs
• De gezonde school en genotmiddelen voor het middelbaar beroepsonderwijs
• Haltafdoening alcohol
• Homeparty
• Ik (r)ook niet
• Moti-4
• Op Tijd Voorbereid
• Preventie Alcoholgebruik Scholieren (PAS)
• Rookvrij opgroeien (Roken? Niet waar de kleine bij is!)
• Smoke Alert
• Titan

Preventieve interventies die op scholen aangeboden worden zijn ‘Actief Tegengif’, ‘De Cannabisshow’, ‘De gezonde school en genotmiddelenbasisonderwijs’, ‘Ik (r)ook niet’, ‘Op Tijd Voorbereid’ en ‘Preventie Alcoholgebruik Scholieren (PAS)’. Vaak worden ouders betrokken bij de interventie. Programma’s die worden geboden aan jongeren die al (problematisch) middelen gebruiken zijn ‘Alcoholmatiging Jeugd in de Achterhoek’, ‘Brains 4 Use’, ‘Haltafdoening alcohol’, ‘Moti-4’ en ‘Smoke Alert’.

Interventies die zich niet direct op de jongere zelf, maar op de omgeving richten zijn ‘Barcode: Omgaan met alcohol en drugs in de horeca’, ‘Homeparty’, ‘Open en Alert’ en ‘Rookvrij opgroeien’. De omgeving is in deze gevallen horecapersoneel, professionals, ouders en/of leerkrachten.

Interventies mede bij middelengebruik

De volgende interventies zijn gericht op het aanpakken van verschillende problemen, waaronder het voorkomen of behandelen van problematisch middelengebruik:

• Beter Omgaan met Pubers
• KopOpOuders Online
• Leefstijl
• Multidimensionele Familietherapie (Multidimensional Family Therapy, MDFT)
• Multisysteem Therapie (MST)
• Taakspel
• Titan Plus
• VoorZorg

Interventies die mede gericht zijn op het voorkomen of behandelen van middelengebruik onder jongeren gaan in op een bredere problematiek waarvan middelengebruik er één is of kan zijn. Zo zijn er interventies specifiek voor ouders van pubers (‘Beter Omgaan met Pubers’), voor ouders die zelf (verslavings-)problemen ervaren (‘KopOpOuders Online’) of voor hoog risico moeders (‘VoorZorg’). Het kan ook gaan om jongeren met een geringe maatschappelijke participatie ('Titan' en 'Titan Plus') of jongeren met meerdere gedragsproblemen waarbij de interventie zich, behalve op het gedrag van de jongeren, richt op het gezinsfunctioneren ('Multidimensionale Familietherapie', ‘Multisysteem Therapie’). De interventies ‘Leefstijl’ en ‘Taakspel’ zijn onderwijsprogramma’s gericht op het opbouwen van sociaal gedrag en het stimuleren van positieve onderwijsklimaat en betrokkenheid van kinderen en jongeren.

Meer informatie

Informatie over de werkzame mechanismen bij de aanpak van problematisch middelengebruik vindt u onder Wat werkt.