Wet- en regelgeving

Verplichte meldcode

Op 1 juli 2013 treedt de 'Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling' in werking. Vanaf dan is elke organisatie die te maken kan krijgen met huiselijk geweld en kindermishandeling, verplicht een meldcode te hebben en het gebruik ervan te bevorderen. Een meldcode is een stappenplan dat professionals gebruiken bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling. De meldcode is verplicht in de gezondheidszorg, het onderwijs, de kinderopvang, de maatschappelijke ondersteuning, de jeugdzorg en bij justitie en politie.
Het ministerie van Justitie heeft een basismodel voor de meldcode opgesteld, met een stappenplan voor het signaleren en melden van huiselijk geweld en kindermishandeling. Met behulp van het basismodel kan elke organisatie de meldcode op maat maken. Meer informatie en het basismodel vindt u op www.meldcode.nl.

Tijdelijk huisverbod

Sinds 1 januari 2009 bestaat de 'Wet tijdelijk huisverbod' voor preventie en aanpak van huiselijk geweld. Die wet houdt in dat een pleger van huiselijk geweld tien dagen lang zijn woning niet meer in mag en in die periode ook geen contact mag opnemen met de partner en kinderen. De tien dagen zijn bedoeld als afkoelingsperiode én een periode waarin hulp in gang gezet moet worden voor het hele gezin. Als de pleger niet bereid is hulp te accepteren of de hulp aan slachtoffer en kinderen belemmert, kan het huisverbod verlengd worden tot maximaal vier weken. Het huisverbod kan ook worden opgelegd in situaties van (dreigende) kindermishandeling.
Meer informatie over het huisverbod vindt u op een website van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, www.huisverbod.nl.

Wet voorwaardelijke sancties

Op 1 april 2012 is de 'Wet voorwaardelijke sancties' in werking getreden. De wet maakt het mogelijk in het vonnis bijzondere voorwaarden op te nemen, waaronder drie zorgvoorwaarden (klinische behandeling, ambulante behandeling en begeleid wonen) en gedragsbeïnvloedende voorwaarden (zoals deelname aan een gedragsinterventie). Indien de voorwaarden niet worden nageleefd kunnen het Openbaar Ministerie (OM) en de reclassering, op basis van hun wettelijke verantwoordelijkheid voor het toezicht, snel ingrijpen, de verdachte laten aanhouden en in (voorlopige) hechtenis laten nemen in afwachting van het proces. Lees meer in de factsheet over de 'Wet voowaardelijke sancties' uitgegeven door het ministerie van Veiligheid en Justitie.

Wetboek van Strafrecht

De term 'partnergeweld' staat niet in het Wetboek van Strafrecht. Maar partnergeweld is toch strafbaar omdat het gepaard gaat met misdrijven volgens de wet:

• misdrijven tegen de openbare orde (art. 138);
• misdrijven tegen de zeden (art. 242, 243 en 246);
• verlating van hulpbehoevenden (art. 255 en 257);
• misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid (art. 282, 284 en 285);
• misdrijven tegen het leven gericht (art. 287);
• mishandeling (art. 300 tot art. 304), en
• vernieling of beschadiging (art. 350).

Gegevensuitwisseling

Om huiselijk geweld goed te kunnen aanpakken is de inzet van verschillende beroepskrachten nodig. Het uitwisselen van cliëntgegevens is echter aan strakke regels gebonden, vanwege privacywetgeving, beroepsgeheim en zwijgplicht. De zwijgplicht kan dus botsen met de plicht om een cliënt te helpen juist door met een ander over hem te spreken. In zo'n geval is er sprake van een 'conflict van plichten' en mag het beroepsgeheim doorbroken worden. Een beroepskracht kan dan zonder toestemming en medeweten van zijn cliënt stappen ondernemen, zoals melden bij een Advies- en Meldpunt Kindermishandeling of overleggen met collega's van andere instellingen.

Bronnen

• Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2009), 'Basismodel meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Stappenplan voor het handelen bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling'. Den Haag, ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
• Schreijenberg, A., K, de Vaan, M. Vanoni en G. Homburg (2010), 'Procesevaluatie Wet tijdelijk huisverbod'. Amsterdam, Regioplan Beleidsonderzoek.