Pijlers voor nieuw jeugdbeleid

Naar een versterking van de pedagogische leefomgeving van jeugdigen en meer samenhang in de aanpak van jeugdproblematiek

Yperen, T. van, en Y. van Westering

Om de explosieve groei van gespecialiseerde jeugdzorg een halt toe te roepen, moet een goed jeugdstelsel worden ingericht waarin de ondersteuning op alle niveaus in orde is. Het Nederlands Jeugdinstituut geeft in dit visiedocument zijn visie op de stelselwijziging.

Jeugdzorg naar gemeenten

De verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg wordt overgeheveld van provincies, awbz en zorgverzekeraars naar gemeenten. Het Nederlands Jeugdinstituut vraagt zich bij deze stelselherziening af of het wettelijk recht op jeugdzorg voldoende overeenkomt met de geest van het VN-Kinderrechtenverdrag: ieder kind heeft recht op een veilige, evenwichtige en stimulerende opvoedingscontext. Het instituut pleit ervoor op te schuiven van individueel recht op jeugdzorg naar de plicht tot opvoeden voor ouders en samenleving. Zo moet er méér aandacht komen voor veilig en evenwichtig opgroeien in de directe omgeving van kinderen: in het gezin, de buurt, de school, de opvang en vrijetijdsvoorzieningen.

Positief jeugdbeleid

Daarvoor is volgens het Nederlands Jeugdinstituut allereerst meer aandacht nodig voor positief jeugdbeleid: het optimaliseren van de gewone positieve ontwikkeling, zoals succes op school, talentontwikkeling en actieve participatie. Vervolgens moet de pedagogische kwaliteit van de leefomgeving verbeterd worden, bijvoorbeeld door versterking van het jongerenwerk. Centra voor Jeugd en Gezin en zorg- en adviesteams op school spelen een belangrijke rol in de ondersteuning bij de opvoeding, maar ook bij de inzet van gespecialiseerde hulp. In sommige gevallen is het nodig om het kind te beschermen tegen zijn omgeving, en zal de opvoeding (tijdelijk) moeten worden 'overgenomen'.