Veiligheid van kinderen

De veiligheid van kinderen is altijd een belangrijk aspect als je als hulpverlener overweegt welke hulp het meest geschikt is voor een kind of gezin. Kinderen hebben namelijk recht op bescherming als ouders hen die veiligheid niet kunnen bieden of onvoldoende ontwikkelingskansen kunnen bieden. Als een kind in een onveilige situatie opgroeit of zelfs slachtoffer van kindermishandeling is, zijn beslissingen vaak ingrijpend. Moet er actie ondernomen worden? Moet een melding verder worden onderzocht? Of moet een kind uit huis geplaatst worden? Dat zijn geen gemakkelijke beslissingen. Beslissingen over de veiligheid van kinderen vragen de nodige deskundigheid van professionals.

Bij het inschatten van de veiligheid van kinderen zijn twee vragen van groot belang:

1. Is het kind op dit moment veilig?
2. Welke risico’s loopt het kind in de toekomst?

Hiervoor moeten hulpverleners informatie verzamelen en systematisch in kaart brengen. Een vragenlijst of checklist is hierbij een handig hulpmiddel. Een voorbeeld hiervan is het 'Licht Instrument Risicotaxatie inzake Kindveiligheid' (LIRIK). Vervolgens is de vraag wat er moet gebeuren om het kind te beschermen, hoe je met ouders en kinderen praat over veiligheid en hoe je gezamenlijk kunt werken aan een thuissituatie waar kinderen veilig opgroeien. Elders op deze website is uitgebreide informatie te vinden over de LIRIK en is deze checklist voor hulpverleners ook als pdf te downloaden: LIRIK.

Werkwijze voor de AMK’s

Het Nederlands Jeugdinstituut heeft in samenwerking met adviesbureau Van Montfoort en de AMK’s de ORBA-werkwijze ontwikkeld. ORBA staat voor Onderzoek, Risicotaxatie en Besluitvorming AMK’s. De werkwijze is erop gericht om de nadelen van subjectieve, intuïtieve besluitvorming te ondervangen door het besluitvormingsproces te systematiseren en te expliciteren en door empirisch onderbouwde inhoudelijke richtlijnen aan te reiken. Lees verder over de ORBA-werkwijze in de portfolio op deze website.

Het recente onderzoek 'Beter beslissen over kindermishandeling' laat zien dat ORBA daadwerkelijk leidt tot kwalitatieve verbeteringen in het besluitvormingsproces. Zo is het besluitvormingsproces aantoonbaar systematischer en transparanter, hetgeen ook wordt bevestigd door twee van de ketenpartners van de AMK’s. Er is echter geen overtuigend bewijs dat ORBA leidt tot meer uniformiteit in oordelen en besluiten. De onderzoekers geven aanbevelingen voor verdere verbetering, zoals goede werkbegeleiding, intervisie, monitoring en evaluatie. 
Onderzoeksrapport: Beter beslissen over kindermishandeling: Onderzoek naar de effecten van gestructureerde oordeelsvorming middels ORBA  (2011), I. ten Berge, C. Bartelink en L. de Kwaadsteniet.

Training 'Zorgvuldig beslissen'

Het Nederlands Jeugdinstituut geeft de tweedaagse training 'Zorgvuldig beslissen in onveilige opvoedsituaties'. In deze training leren deelnemers hoe zij met de LIRIK goed onderbouwde adviezen en besluiten kunnen nemen in onveilige opvoedsituaties. In de training wordt aandacht besteed aan valkuilen en obstakels die de besluitvorming kunnen beïnvloeden. U kunt zich individueel aanmelden voor deze training. Daarnaast biedt het Nederlands Jeugdinstituut deze training ook op maat aan voor uw organisatie ('in company').
Training: zorgvuldig beslissen in onveilige opvoedsituaties (2 dagen)